Kazığın itirafı

Gizli tutulan doğalgaz faturasını Ruslar açıkladı: Türkiye 2006’da Avrupa’da en pahalı gaz alan ikinci ülke olacak

Türkiye’nin Rusya’dan aldığı gazın fiyatı yıllardır ’ticari sır’ denilerek saklanırken,
Gazprom’un açıklaması gündeme bomba gibi düştü. Rusya, kendilerine yüzde 65 oranında bağımlı olan Türkiye’nin, bin metreküp gaza 260 dolar ödeyerek en pahalı fatura ödeyen ikinci ülke olduğunu açıkladı. Türkiye Rusya’dan iki hattan doğalgaz alımı yapıyor. Batı Hattı’ndan yılda 13 milyar metreküp, Mavi Akım’ dan da 6 milyar metreküp gaz alıyor. Eski formülde karınsaydı 180 dolardan gaz alacak olan Türkiye, şu anda bin metreküp başına 80 dolar kazık yiyor. Bu ise sadece bu yıl için 2 milyar dolarlık ekstra fatura demek. Ancak bu anlaşmaların 2025’e kadar süreceği gözönüne alınsa kazığın daha da büyüyeceği kaçınılmaz.

Batı Avrupa ülkelerinin ortalama faturası ise 135 dolar. Eğer Türkiye, Batı Avrupa ortalamasından gaz alsaydı bugün bin metreküpe 135 dolar yani şimdi ödediğinden 125 dolar daha az ödeyecekti. Bu ise Türkiye’nin Bati Avrupa ülkelerine göre, sadece 2006 yılında 3.1 milyar dolar daha fazla ödeyeceğini ortaya koyuyor. Rusya’nın Estonya ve Letonya gibi torpilli müşterilerinden aldığı fiyat işe 120 dolar. Yani Türkiye, bu iki ülkeye göre Rusya’ya sadece bu yıl için 3.5 milyar dolar daha fazla para ödeyecek.

Anlaşma aleyhimize
Türkiye Rusya’dan 3 ayrı hattan aldığı doğalgazın fiyatını 19 Kasım 2003 tarihinde revize edilen anlaşmalarla yemden belirlemişti. Buna göre resmi olarak açıklanmamakla birlikte tüm hatlar için tek fiyat o tarihte 123 dolar olarak belirlenmiş, 3’er aylık dönemlerde hesaplanmak üzere rakam petrol fiyatlarına endekslenmişti. Önceki gün Rusya’dan yapılan açıklamayla Kasım ayında varılan anlaşmanın, artan petrol fiyatları nedeniyle Türkiye’nin aleyhine işlediğini ortaya koydu. O tarihte imzalanan formülasyona göre, Türkiye’nin Rus doğalgazına ödediği para 2003 yümdan bu yana yüzde 110 artmış oldu.

Buna göre, o tarihte Mavi Akım’dan alınan doğalgazın fiyati 114 dolar, Batı hattından (Ukrayna) gelen gazın fiyatı 139 dolar, Turusgaz anlaşmasıyla alınan gazın fiyati da 143 dolar idi. O tarihte üzerinde anlaşılan yeni formüle göre tek fiyat 123 dolar olarak belirlendi. Yani Mavi Akım’ın fiyatı 15 dolar artarken, Batı hattının fiyatı 10 dolar, Turusgaz’ın fiyatı 14 dolar indi. Ayrıca Mavi Akım’da 2025’e kadar almamız gereken toplam gaz miktarı 432 milyar m3’ten 393 milyar m3’e indirildi. O tarihte kârlı gibi görünen anlaşmanın, petrol fiyatlarının artmasıyla Türkiye’nin aleyhine döndüğü de önceki gün Rusya’nın yaptığı açıklamayla ortaya çıktı.

İran da yüksek
Öte yandan Türkiye’nin, ikinci büyük gaz tedarikçisi olan İran’dan da 260 doların bile üzerindeki bir fiyattan gaz aldığı iddia edildi.

Botaş: Rusya yalan söylüyor, fiyat 195 dolar
BOTAŞ üst düzey yetkilileri açıklamanın Ukrayna krizinin hemen arkasından gelmesine dikkat çekerek, “Uluslararası kontratlarda gizlilik hükmünü ihlal etti. Çünkü Ukrayna krizini yönetmeye çalışıyor. Bu nedenle de Türkiye’yi kullandı” yorumunu yaptı. Enerji Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada da, fiyatın ’yanıltıcı’ olduğu belirtildi.

Bakanlık kaynakları, Rusya’dan üç ayrı hattan alınan gaz fiyatının Kasım 2003’te teke indirildiğini hatırlatarak, bunun da 195 dolar olduğunu belirttiler. İGDAŞ’tan yapılan açıklamada da, “Biz Botaş’tan 33.5 kuruşa alırken, Gazprom’un Botaş’a doğalgazı 35.1 kuruşa satması mümkün değil” denildi.

Haber: Gülümhan GÜLTEN

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir