SYRIANA: Kuralları Kapitalizm Koyar!

Trafik filmiyle en iyi senaryo dalında Oscar alan Stephen Gaghan, bu kez kendi yazdığı metni kendisi filme çekmiş. Syriana, küresel petrol satrancındaki hamleleri kafa karıştıracak kadar karmaşık ilişkileri ele alan bir politik-gerilim filmi.

Film kapitalizmin lider ülkelerinde kapalı kapılar arkasında yapılan anlaşmalardan İran Körfezi’ndeki petrol yataklarında ter dökenlere, zenginlik ve güç peşindeki yarışın insani sonuçlarını, iç içe geçen öyküleri anlatıyor. Amerikan rüyası peşindeki Arap prensleri, ülkesini terör ile koruyabileceğine inanan Arap vatanseverleri, uluslararası petrol çarkından yemlenen ajanları hızlı bir kurgu ile izliyoruz. Robert Baer’in ‘See no Evil’ adlı kitabından sinemaya uyarlanan film, başrol oyuncusu George Clooney’e Oscar getirse de, senarist Gaghan törenden eli boş dönmüştü.

Filmde, şeyhler ve işçiler, müfettişler ve uluslararası ajanlar, zenginler ve yoksullar, ünlüler ve sıradan insanlar, her biri varlıklarının dünyayı ne kadar güçlü bir şekilde etkileyeceğinden habersiz, endüstriyi besleyen büyük ve karmaşık sistem içinde kendilerine düşen rolü oynuyor…

Olay, genç, karizmatik ve yenilik yanlısı Prens Nasir’in, Amerikan iş çevreleriyle yerleşik ilişkileri değiştirme yolları aradığı, petrol üreten bir körfez ülkesinde geçmekte. Tahtın bariz vârisi olan Nasir, uzun süredir Teksaslı dev enerji şirketi Connex’e ait doğalgaz çıkarma haklarını, daha yüksek fiyat veren bir Çin şirketine devretmiştir.

Connex’e ve bölgede çıkarı olan Amerikan iş çevrelerine vurulmuş büyük bir darbedir bu. Jimmy Pope’un sahip olduğu daha küçük, Teksaslı bir petrol şirketi olan Killen, herkesin göz koyduğu Kazakistan’da önemli bir sondaj işini henüz almıştır. Bu, Killen’in değerini Connex’in gözünde artırmıştır; çünkü Connex’in üretim kapasitesini korumak için yeni alanlara ihtiyacı vardır. Bu iki şirket birleşince, beklemede olan sözleşme, Adalet Bakanlığı’nın dikkatini çeker ve üyesi güçlü bir WASP hukuk şirketi olan Sloan Whiting konuyu araştırmakla görevlendirilir…

Aslında film Amerika’nın içinde bile gizli-açık iktidar mücadelesi veren WASP (White Anglo-Sakson-Protestan) ile Musevilerin çatışmasının yüzeye yansıyanları. Doğal olarak bu mücadeleyi WASP kazanıyor gibi görünüyor. Zira şu andaki ABD Başkanı da Texas orijinli bir WASP!

Hızlı kurgusuna rağmen ağır bir anlatımı tercih eden Gaghan, olayın aktörlerinin özel yaşamlarına girmeyi denemişse de bunda pek başarılı olduğu söylenemez. Filmin bir güzel tarafı da Alexandre Desplat tarafından bestelenen müzikleri. Yönetmenin ‘Syriana’ya ilişkin sözleri şöyle: “Karmaşık ve zor bir devirde yaşıyoruz. Bu yüzden, ‘Syriana’nın bu karmaşıklığı duygulara dayanan bir şekilde yansıtmasını ve bunu anlatabilmesini istedim. İyi adam, kötü adam diye bir şey yok. Cevaplar kolay değil. Karakterler, geleneksel karakter yapılarına uymuyor; öyküler, yaşam dersi veren bir sona ulaşmıyor; soruların ucu açık kalıyor. Her şeyi bir sona bağlamamaktaki amacım, filmin derinizin altına işlemesi ve sizinle daha uzun süre birlikte kalmasını sağlamaktı. Bu bana 11 Eylül sonrası kendimizi içinde bulduğumuz dünyanın en dürüst yansıması olarak göründü.”

Syriana, oturdukları görkemli sofraların peçetesi beyaz olan kirli bir dünyanın iç yüzünü anlatmayı deneyen samimi bir film çalışması. Hani her gün otellerde rastladığımız tıraşlı, temiz giyimli, ciddi duruşlu, ne iş yaptığını tam kestiremediğimiz adamların dünyası!

Zaruri açıklama: Teknik bir problemden dolayı geçen haftaki ‘Oscar Töreni’ yazısı sayfalarımızda eksik yer aldı. Ne yazık ki bu durum baskı sonrası fark edildi. Yazının doğru şeklini internet sitesine koyduk. Yazarından kaynaklanan bu hata için okurlarımızdan özür dileriz.

Yönetmen
Stephen Gaghan

Senaryo
Stephen Gaghan

Görüntü Yönetmeni
Robert Elswit

Müzik
Alexandre Desplat

Türü
Dram – Politik Gerilim

Oyuncular-Karakterler
George Clooney
Jeffrey Wright
Matt Damon
Christopher Plummer
Chris Cooper

M. Nedim Hazar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir