Türk Kurtarış Derneği

Arkadaşımız Emin Cemal Kunt 1920 yıllarında kurulan Türk Kurtarış Derneğini sizin için araştırdı.

On dokuz Ağustos 1920 tarihli İngiliz gizli istihbarat raporu, aşağıdaki oldukça ilginç haberi veriyordu : `BMM, 23 Temmuz günkü oturumunda, Türk Kurtarış Derneği’nin kurulmasını hiç görüşme yapmadan oybirliğiyle kabul etti. Derneğin amaçlarını açıklayan önsözde, Ulusal Akım’dan yana olumlu noktalar öne sürülüyor ve “yüzyıllardan beri kılıcının ucunu sezen düşmanın hak ettiği cezayı göreceği gün uzak değildir ; tüm hazırlıklar bütünlenmek üzeredir” deniliyordu. Bu derneği kurmakta amaç, yapılacak olan askeri harekatı kolaylaştırmaktı. İşgal altındaki ülkelerde bulunan Müslüman çoğunluk bunun başarılı olmasını sağlayacaktı. Önsözün altında, Ulusal Savunma Bakanı Fevzi Paşa ve İçişleri Bakanı Hakkı Behiç’in imzaları vardı.

Derneğin amaçları şunlardı :

1.İstila edilmiş bölgelerde huzursuzluk yaratmak ve sürdürmek ; daha başka yerlerin istilalarına karşı direnmek ; istila gücünün ulaştırma ve irtibat hatlarını arkadan hırpalamak ; sürekli olarak ayaklanmalar kışkırtmak ; ivedi saldırı ve baskınlarda bulunarak tehlikeli durumlar yaratmak ;

2.Derneğin Ankara yönetimiyle açıktan ilişiği olmamakla birlikte, gerçekte Ulusal Savunma Bakanlığı’nın gizli bir şubesi olacaktır. Askeri harekat ve levazım dairesinden yönerge alacaktır. (İngiliz’lere göre, bu dernek, 1914’de İttihat Terakki Cemiyeti’nce kurulan ve Bahaettin Şakir’in yönetiminde bulunan meşhur Teşkilat-ı Mahsusa’ya benziyordu) ;

3.Derneğin, Ulusal Savunma Bakanı’nca atanacak, bir başkan ve beş üyeden oluşan bir yönetim konseyi ve bu konseyin buyruğunda, bir başkan ve iki üyeden oluşan, bir askeri konseyi olacaktır ;

4.Derneğin başlıca görevleri şunlar olacaktır :

a)işgal altında olmayan bölgelerde örgüt kurmak ;
b)işgal altındaki bölgelerde örgüt kurmak ; bu örgütü, her biri yönetim ve askeri konseylerce atanacak bir başkan ve üç üyeden oluşacak iki konsey yürütecektir ;

5.işgal altında olmayan bölgelerdeki örgüt şunlardan oluşacaktır :

a)dilenildiği vakit, işgal altındaki bölgelerde çalışacak 20 ve 30 kişilik birlikler ;
b)bu birlikler çeşitli patlayıcı madde silahlarla donatılacaktır ; levazım birliklerine , depo. Köprü, telgraf, telefon, yol, demiryolu ve uçak alanlarına baskın yapacaklardır ;
c) işgal altındaki Müslüman köyleri yıkılırsa, gayri – Müslimlerin köyleri de misilleme olarak yıkılacaktır ;
d) gerekirse, işgal altındaki bölgelerde kurulacak örgütlere yardımda bulunacaklardır ;

6.işgal altında olmayan bölgelerde kurulacak birliklere yetenekli bir teğmen komuta edecek ve ona, mühendis olan bir asteğmen yardımcı olacaktır ;

7.faal hizmet gören subayların ve erlerin maaşları, normal maaşlardan üç misli çok olacaktır, şöyle ki, erler ayda 60 Türk Lirası alacaklardır. Birlikler, kendi harekat bölgeleriyle yatım ve bakım yerlerini bizzat kendileri sağlayacaklar, ama örgütçü konseyler onlara bu husuta yardımcı olacaktır ;

8-görev sırasında ölen subay ve erlerin ailelerine sırasıyla 1.000 ve 2.000 Türk Lirası ödenek verilecektir. Normal duruma dönüldüğünde, dul kalan kadınlara ve yetimlere sürekli ödenekler bağlanacaktır ;

9.bilerek ihanette bulunanları komutan ölüme mahkum edecektir ;

10.işgal bölgesindeki örgütler şöyle kurulacaktır :

a)Müslüman toplumlarıyla ilişki kurmak için müftüler, hocalar, öğretmenler, din kuruluşları, yetkililer ve eşrafca kurulacaktır. Müslüman halk arasına öç duyguları ve kurtuluş özlemleri yayılacak ; düşman propagandası etkisiz bırakılacak ; göçlere cesaret verilmeyecek ; bir tedhiş akımı için hazırlık yapılacaktır ;
b)Örgütün merkezi, işgal bölgesinin dışında olacak ve yukarıda anılan amaçlar, meslek sahibi, müftü, imam, işadamı ve göçmen kılığına girecek elçiler aracılığıyla sağlanacaktır ;
c)Müslüman Komitelerce yapılacak mali bağışlar, bu elçiler eliyle yönetim konseyine gönderilecektir ;

11.elçiler, düşman hesabına casusluk veya propaganda yapanları bizzat kendileri öldürmezlerse, en yakındaki tedhiş örgütü komutanına bu konuda bilgi vermekle görevlidirler ;

12.elçiler, tedhişci birliklere yiyecek sağlamalıdır ; bu konuda ihmalkarlık gösteren veya buyruklara karşı koyan köyler düşman olarak bilinecektir ;
13.Türk Kurtarış Derneği, düşman işgali sona erinceye dek varlığını sürdürecektir ;
14.silah ve mermiler, Ulusal Savunma Bakanlığı’nca sağlanacaktır ; maaşlar, derneğin sandığından ödenecektir ; gelir şöyle sağlanacaktır ;

a)Ankara yönetiminden ödenek ;
b)işgal altında olan ve olmayan bölgelerden bağışlar ;
c)hayırseverlerin bağışları ;
d)düşmandan veya benzeri kaynaklardan alınacak ganimet ;
15.gelirin dörtte biri olağanüstü fona yatırılacaktır ; her yıl, mali konularda, Ulusal Savunma Bakanlığı’na ayrıntılı bir bütçe sunulacaktır ;
16.yönetim ve askeri konseylerin kuruluşlarından iki hafta içinde, bazı maddelerle ilgili özel kararlar hazırlanacaktır ;
17-ağızlarını pek tutmayan subay ve erlere, Yurda İhanet Yasası’nın hükümleri uygulanacaktır.
Yönetim konseyi şunlardan oluşacaktır :
Başkan :
KURMAY ALBAY HİLMİ
Üyeler :
BURSA ESKİ VALİSİ HAZIM BEY
BMM ÜYESİ AHMET KEMAL
YARBAY NURİ RECEP
SALİHLİ SAVAŞ KESİMİ KOMUTANI ETHEM BEY
YARBAY AHMET FERİT
Askeri Konsey Şunlardan oluşacaktır :
Başkan:
KURMAY YARBAY KEMAL VEYSİ
Üyeler :
KURMAY BİNBAŞI MÜNİR
KURMAY BİNBAŞI REMZİ
Bu kişiler , Ulusal Savunma Bakanlığı’nca onaylanmışlardır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir