VATAN YILDIZLARDAN UZAK MI?

Myammar size neyi hatırlatıyor? Ya
buzların ve beyaz ölümün diyarı Vetluga, St. Petersburg? Peki Sibirya’nın
Vladivostok şehri? Hazar Denizindeki yılanlı ada Nargin? İtalya’nın lanetli
adası Azinora? Mısır’ın kızgın çöllerinde yaralan Seydibeşir kampı? İngiltere
yakınlarındaki “Man of Island”? Buralarda unutulmuş veya elimiz uzanmadığı için
yok saydığımız 300.000 vatan evladından söz ediyoruz.

Mehmet Çetinkaya’nın “Vatan
Yıldızlardan Uzak mı” kitabıyla gündeme getirdiği esirlerden söz ediyoruz.
Osmanlı İmparatorluğu 1914 yılında kendisini 1. Dünya Savaşının ortasında
buldu. 3 milyona yakın askerle girilen savaştan, 4 yıl sonra çok büyük
kayıplarla çıkıldı. 500.000 şehit, 1,5 milyon kayıp ve yaralı. Dünya tarihinde
çok az benzeri bulunan bu felaketin
sonucunda 300.000 askerimiz esir düştü. Bunlardan uzun zaman haber alınamadı.
Hatta çoğunun varlığından bile haberdar değildik. Bunlardan sadece 135.000
kadarı uzun süren esaretten sonra, çileli maceralar neticesinde vatanlarına
dönebildi. Ya geride kalanlar? İngilizlere esir düşen 134 bin Mehmetçikten 22
bini, Ruslara esir düşenlerin ise 45 bin kadar ya oralarda ölmüş ya da
kaybolmuştu. Aslında memleketlerine dönme imkânı bulanları da pek toz- pembe
bir manzara beklemiyordu. Zira uzun süre onlardan haber alınamadığı için çoğu
öldü sanılmıştı.

“…Eve dönenler he zaman kapıda yolunu
gözleyen sevdikleriyle karşılanmıyordu. Şehadet haberi gelenlerin veya kayıp
olmasına rağmen aynı cephede bulunan başka kişilerin şahitliğiyle şehit kabul
edilenlerin eşlerinin bir başka kişiye nikâhlanması sıkça yaşanan bir
hadiseydi. Bir gün çıkıp gelen eski eş de böyle bir durumla karşılaştığında
istenmeyen çatışmaların faili oluyordu.”

Yitik Hazine tarafından yayınlanan bu
kitap, Osmanlı esirlerinin bilinmeyen trajedisini belgeleriyle ortaya koyarken,
aynı zamanda tarihimizin gizli kalmış önemli sayfalarına da ışık tutuyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir